މުސްލިމުންގެ ސަގާފީ ކުރެހުންތަކުގައިވާ އަޖައިބު ކުރުވަނިވި ހިސާބު އިލްމު

ޕްރޮފެސާ ހަސަން އުގެއިލް

 

ތަފާތު އެކި ފަންނުތަކުގެ ޢިލްމު ދުނިޔެއަށް ތަޢާރަފްކުރުމުގައި މުސްލިމުން އަދާކޮށްފައިވާ ދައުރު އެއްވެސް މުސްލިމަކަށް އޮޅިފައިނުވާނެކަން ކަށަވަރެވެ. އަދި މުސްލިމުން އިންސާނިއްޔަތަށާއި، ދުނިޔެއަށް ތަޢާރަފުކޮށްފައިވާ ހިސާބު ޢިލްމާއި، ނުޖޫމީ އިލްމުގެ ބައިތަކާއި، ކުރެހުންތެރިކަން އަދި އިމާރާތް ފަރުމާކުރުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ދުނިޔެ ހުނަރުވެރިކަމުގެ ރޮނގުން ކުރިއަރައިގެން ދިއުމަށް އަޅައިދިން މުހިންމު ބިންގާތަކެކެވެ. ހަމައެހެންމެ، މިއީ މިފަދަ ޢިލްމީ ދާއިރާތަކުން ކުރިއަރާފައިވާ މުޖުތަމައުތަކުގައި ވެސް މުސްލިމުންނަށް ގިނަގުނަ ތަޢުރީފު ލިބޭ ކަމެކެވެ 

މިގޮތުން ހިސާބު އިލްމަށް ނަޒަރު ހިންގާލިއަސް، މުސްލިމުން ދުނިޔެއަށް ތައާރަފް ކޮށްފައިވަނީ ހައިރާންވާ ފަދަ ކުރިއެރުންތަކެކެވެ. މިސާލަކަށް، ހިސާބުގެ މުހިންމު ނަމްބަރެއް ކަމުގައިވާ ސުމެއް އާންމު ގޮތެއްގައި ހިސާބު ޖެހުމުގައި ބޭނުން ކުރަން ފަށާފައި ވަނީ މުސްލިމުންނެވެ.

ހަމައެހެންމެ، މުސްލިމު ހިސާބު އިލްމުވެރިޔާ މުހަންމަދު އިބުނު މޫސާ އަލްޚަވާރިޒަމީގެ މަޝްހޫރު އުފެއްދުމެއް ކަމަށްވާ އަލްޖިބްރާއަކީ ހިސާބު ޢިލްމަށް ލިބުނު އާދަޔާ ޚިލާފު ކުރިއެރުމެކެވެ. ޒަމާނީ ހިސާބު އަދި ކޮމްޕިއުޓަ ސައިންސުގައި ބޭނުންކުރާ "އަލްގަރިދަމް" (ތަރުތީބުކަމާ އެކު ޚާއްސަ އުސޫލެއްގެ ދަށުން އެއްޗެއްގެ ޖަވާބު ހޯދުން) މި ބަސް ވެސް ނިސްބަތް ވަނީ ސީދާ އަލްޚަވާރިޒަމީ އަށެވެ. އަދި ހިސާބު ޢިލްމު ބޭނުންކޮށްގެން މުސްލިމުން ނުޖޫމީ ޢިލްމަށް ގެނެސްދީފައިވާ ކުރިއެރުންތަކުގެ ތެރޭގައި ވަގުތު ފަސޭހައިން ދަނެގަނެވޭ އާލާތްތައް ތައްޔާރުކުރުމާއި، އިރު ކޭތަ އަދި ހަނދު ކޭތަ ހިފާނެ ދުވަސްތައް ކުރިއަށް ލަފާކުރުމާއި ތަރި އަދި ގުރަހަ ފަދަ ތަކެތި އުޑުގައި ހުންނާނެ ހިސާބު ދެނެގަތުން ފަދަ މުހިންމު ކަންތައްތައް ހިމެނެ އެވެ.

މީގެ އިތުރުން ވެސް ޚާއްސަ ކުރެހުންތެރިކަމާއި ފަރުމާކުރުން ފަދަ ކަންކަމުން އިންސާނިއްޔަތާއި ދުނިޔެ ވަނީ މުސްލިމުންގެ ސަބަބުން ނިހާޔަތަށް ކުރިއަރާފަ އެވެ. ހަތް ވަނަ ގަރުނުގައި އިސްލާމްދީން ފެށުނީއްސުރެ، ސްޕެއިންގެ އިރުމަތިން ގޮސް އެފްރިކާގެ އުތުރުން ފެށިގެން އޭޝިއާގެ ސަރަހައްދުތަކާ ހަމައަށް އިސްލާމްދީން ފެތުރިގެން ދިޔައިރު، މުސްލިމުންގެ މި ސަގާފަތް ވަނީ ދުނިޔޭގެ ބޮޑު ސަރަހައްދަކަށް ފެތުރިފަ އެވެ. މިގޮތުން، އިސްލާމްދީން ފެށިގެން އައި ދުވަސްވަރު، މުސްލިމުންގެ ތަފާތު ވައްތަރުގެ ކުރެހުންތަކާއި ފަރުމާކުރުންތައް ވަނީ އާންމުވާން ފަށާފަ އެވެ. އަދި އިސްލާމީ އެކި މުޖުތަމަޢުތަކުގައި މިފަދަ އުފެއްދުންތައް އުފައްދާފައިވަނީ އެމީހުންގެ ވަކި ސްޓައިލެއް ނުވަތަ ވަކި ގޮތްތަކެއްގެ މައްޗަށް ވަރަށް ތަފާތުކޮށެވެ.

މުސްލިމުންގެ އާދަޔާ ޚިލާފު ކުރެހުންތަކަށް ނަޒަރު ހިންގާލާއިރު އެންމެ ފާހަގަކުރެވޭ އެއް ކަމަކީ އެތަކެތީގައި ދީނީ ކުލަ ޖެހިފައިވާ މިންވަރެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މުސްލިމުންގެ ސަގާފީ ކުރެހުންތައް ވަކިން ޚާއްސަވެގެން ދެ އެވެ. އެއްކައުވަންތަ ﷲ ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް އިންސާނަކަށް ނުވަތަ އެއްޗަކަށް އަޅުކަންކުރުމަކީ އިސްލާމްދީން ހުއްދަކުރާ ކަމެއް ނޫންކަމުން، މުސްލިމުންގެ ކުރެހުންތަކުގައި ހިސާބު ޢިލްމު ބޭނުންކޮށްފައި ވަނީ އެފަދަ ކުރެހުންތަކުގައި އެއްވެސް އިންސާނެއް ނުވަތަ އެހެން މަޚްލޫގެއްގެ ސިފަ ނުހިމެނޭ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ.

މިގޮތުން، މުސްލިމުންގެ ސަގާފީ ކުރެހުންތަކުގައި ނުވަތަ ފަރުމާކުރެވޭ ތަކެތީގައި މައިގަނޑު ބައްޓަންތަކުގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރެވެނީ ވަށްބޮޅު، ހަތަރެސްކަން އަދި ތިނެސްކަން ފަދަ އާދައިގެ ބައްޓަންތަކެވެ. މިފަދަ އާދައިގެ ބައްޓަންތައް ތަކުރާރު ކުރެވިގެން ހައިރާންވާ ފަދަ އަދި ލޮލަށް ރީތި، އެކުވެނި ކުރެހުންތައް ފަރުމާކޮށްފައިވެ އެވެ. މިސާލަކަށް މުސްލިމުންގެ ކުރެހުމާއި ފަރުމާތަކުގައި އާންމުކޮށް ހިމެނޭ ތަފާތު ވައްތަރުގެ ތަރިތަކާއި، އެތަކެތި އެތުރިފައިވާ ގޮތަކީ މިދެންނެވި މައިގަނޑު ބައްޓަންތަކަށް ބިނާކޮށް ފަރުމާ ކުރާ ތަކެއްޗެވެ.

ވަރަށް އާދައިގެ ދެތިން ބައްޓަމެއް އެތަކެއް ފަހަރު ތަކުރާރުކޮށް ބޭނުން ކުރެވިގެން ކުރާ ފަރުމާތަކުން އަންގައިދެނީ މިނިވަންކަމާ އެކު، އެއްވެސް ހައްދެއް ނެތި އެތަކެތި ބޭނުންކުރެވިދާނެ ކަމެވެ. އެހެންކަމުން، އެއްޗިއްސާއި ތަންތަން ޒީނަތްތެރިކުރުމުގައި މިފަދަ ޑިޒައިންތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ބޭނުންކޮށްފައިވެ އެވެ. އަދި މި ފަރުމާކުރުންތަކުގެ އެންމެ އާދަޔާ ޚިލާފް އަދި އަޖައިބު ކުރަނިވި އެއް ސިފައަކީ އެއް ބައްޓަމެއް އެތައް ފަހަރަކު ތަކުރާރުކޮށް ބޭނުންކޮށްފައިވާއިރު، ހިސާބުގެ ޖިއޮމެޓްރީގެ ހަމަތަކަށާއި ޒަމާނީ ހިސާބު ޢިލްމުގެ އެހެނިހެން ހަމަތަކަށް އެ ކުރެހުންތައް ފެތޭ ގޮތް ބޮޑުކަމެވެ.

މުސްލިމުންގެ ކުރެހުންތަކުގެ ފުރިހަމަކަމާއި އެތަކެތީގައި ހިމެނޭ ހިސާބު އިލްމުގެ އެކުވެނި ކަމުން ޒަމާނީ ސައިންސްވެރިންނާއި ޢިލްމުވެރިން ވެސް ހައިރާން ކުރުވަ އެވެ. މިސާލަކަށް މަތީގައި ދެންނެވި އާދައިގެ ތިން ބައްޓަން ބޭނުންކޮށްގެން މުސްލިމުން ފަރުމާކޮށްފައިވާ އެއް ބައްޓަމަކީ އިނގިރޭސި ބަހުން ކްއާޒިކްރިސްޓަލައިން ނަމަކަށް ކިޔާ ބައްޓަމެކެވެ. މި ބައްޓަމުގެ އަދަޔާ ޚިލާފު އެއް ކަމަކީ މި ފަރުމާގެ ކޮންމެ ދިމާއަކުން ބެލިއަސް އަދި ކޮންމެ ހިސާބަކުން ވަށްބޮޅެއްގައި އަނބުރާލިއަސް ލޮލަށް ދައްކުވައިދޭ މަންޒަރަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާންނަ ކަމެވެ.

 

މި ބައްޓަމާ ބެހޭ ތަފާތު ދިރާސާތައް އެމެރިކާގެ ޕްރިންސްޓަން އަދި ހާވަޑް ޔުނިވަސިޓީގެ ދިރާސާވެރިންގެ އިތުރުން އިގިރޭސިވިލާތުގެ އޮކްސްފަޑް ޔުނިވަސިޓީގެ މަޝްހޫރު ހިސާބު ޢިލްމްވެރިއެއް ކަމަށްވާ ރޮޖާ ޕެންރޯސް ވެސް ވަނީ ކޮށްފަ އެވެ. އަދި މިހާރުވެސް މުސްލިމުންގެ ކުރެހުންތަކުގައިވާ އަދަޔާ ޚިލާފު ސިއްރުތައް ހިސާބުގެ އަލީގައި ދަނެގަތުމަށް ތަފާތު ދިރާސާތައް، ޚާއްސަކޮށް ހުޅަނގު ދުނިޔޭގައި، ކުރިއަށް ދާކަން ވެސް ފާހަގަކުރެވެ އެވެ. އެގޮތުން އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ޕީއެޗް.ޑީ ދަރިވަރެއް ވެސް މި ރޮނގުން ދިރާސާތަކެއް މިވަގުތު ކުރިއަށް އެބަ ގެންދެ އެވެ.

Read more: http://www.dailymail.co.uk/travel/travel_n

އާއެކެވެ. އިސްލާމްދީން ދުނިޔެއަށް ފާޅުވެ ދުނިޔޭގައި އެދީން ފުރަތަމަ ފުޅާވެގެން ދިޔަ ދުވަސްވަރުގައި ތަފާތު ޢިލްމުގެ ހުނަރުތަކުގެ އެންމެ ފުންނާބު އުސް މީހުންނަކީ މުސްލިމު ޢިލްމުވެރިންނެވެ. މިކަމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި މުސްލިމުން އިސްލާމް ދީނަށް ކުރާ އިޙްތިރާމާއި، މުސްލިމުންގެ އަގީދާގެ ވަރުގަދަ ކަމުގެ އިތުރުން މުސްލިމުން ތަފާތު ޢިލްމު އުނގެނުމާއި، ދިރާސާކުރުމާއި އާ އީޖާތުތައް ކުރުމަށް އޭރު ފެންބޮވައިގެންފައިވާ މިންވަރު ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެ އެވެ.

އޭރުގެ މުސްލިމު ޢިލްމުވެރިން ޢިލްމު ހޯދުމާއި ޢިލްމު ފެތުރުމުގެ ބޭނުމުގައި ވަރަށް އާންމު ގޮތެއްގައި ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކަށް ދަތުރު ފަތުރުކޮށް، ތަފާތު ފަންނުތަކުގެ މީހުންނާ ޚިޔާލު ބަދަލުކޮށް މަޢުލޫމާތުން ފުރިގެންވާ ލިޔެކިޔުން ފަދަ ތަކެތި އެއްކޮށް އުޅުނެވެ. މިސާލަކަށް، މަޝްހޫރު އަލްޚަވާރިޒަމީގެ މުހިންމު މަސައްކަތްތައް ފެށިގެން އައީ ޚަލީފާ ހާރޫނު އަލް ރަޝީދުގެ ހިކުމަތްތެރިކަމުގެ ދަށުން ބަޣުދާދުގައި އޭރު ބިނާކުރި ކުތުބުޚާނާއަކާއި ތަރިބަލާ ގެއެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.

ކޮންމެއަކަސް، ދުނިޔެއަށް އަންނަމުން ދާ ބަދަލުތަކާ އެކު، ހިސާބު އިލްމު ބޭނުންކޮށްގެން ފަރުމާކޮށްފައިވާ މުސްލިމުންގެ ސަގާފީ ކުރެހުންތަކާއި ފަރުމާތައް، ފާއިތުވި ގަރުނުތަކުގެ ތެރޭގައި ހުޅަނގުގެ މާހިރުން ވަނީ ގިނަގުނަ ތަފާތުކުރުންތަކާ އެކު އާންމުންނާ ހަމައަށް ގެނެސްދޭން ފަށައިފަ އެވެ. އަދި ފަހަކަށް އައިސް މިފަދަ ހުޅަނގުގެ ކުލަތައް ޖެހިފައިވާ ކުރެހުންތަކާއި ފަރުމާތައް އިސްލާމީ މުޖްތަމައުތަކުން ވެސް ވަނީ ފެންނަން ފަށައިފަ އެވެ. މިގޮތުން، ދުބާއީގައި ކުރާ ބޮޑެތި އާބާދުތަކުގައި އަދި މައްކާގެ ހަރަމްފުޅުގެ ބައިތަކަށް ގެންނަ ޒަމާނީ ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި އިސްލާމީ ސަގާފަތް ދައްކުވައިދޭ ފަރުމާތަކަށް މިހާރު ދޭ އިސްކަން ކުޑަކަން ފާހަގަކުރެވެ އެވެ. މިއީ މުސްލިމުން ފުންކޮށް ވިސްނާލުން މުހިންމު ނުކުތާއެކެވެ.